ผลของภาวะถุงน้ำมากในรังไข่ต่อการตั้งครรภ์
โดย นพ. ชัยสึก จิวะธนะพร
 
กลุ่มอาการที่มีถุงน้ำเจริญมากผิดปกติในรังไข่ (PCOS) เป็นกลุ่มอาการที่มีภาวะไม่ตกไข่เรื้อรังร่วมกับภาวะฮอร์โมนเพศชายสูงในเลือด ฉะนั้นสตรีกลุ่มนี้จะมีภาวะมีบุตรยากเป็นอาการสำคัญอย่างหนึ่ง
 
นอกจากนี้ยังมีรายงานความสัมพันธ์ระหว่าง ลักษณะถุงน้ำที่มีรังไข่หลายใบ (PCOS) กับภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ที่เพิ่มมากขึ้น เนื่องจากการมีภาวะดื้อต่ออินสุลินในสตรีกลุ่มนี้ และภาวะดื้ออินสุลินยังมีผลต่อโปรตีนในเยื่อบุโพรงมดลูกที่เกี่ยวข้องกับการฝังตัวของตัวอ่อน ทำให้มีผลต่อการแท้งมากขึ้น และมีผลต่อความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์ ทารกน้ำหนักตัวน้อยในครรภ์ด้วย
 
 
 
 
ผลต่อการแท้ง
 
มีการศึกษาหลายรายงานพบว่ามีอัตราการแท้งในสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะ PCOS สูงกว่าในสตรีตั้งครรภ์ปกติ และเมื่อมีการรักษาภาวะนี้ก่อนด้วยการให้ยา metformin ปรากฎว่าสามารถลดอัตราการแท้งลงได้เทียบเท่ากับสตรีตั้งครรภ์ปกติ
 
สาเหตุและปัจจัยที่ทำให้สตรีกลุ่ม PCOS มีการแท้งมากกว่าปกติ
 
ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจนของการแท้งในสตรีกลุ่ม PCOS แต่ก็มีปัจจัยบางประการที่พอจะอธิบายกลไกได้คือ
 
- ภาวะดื้อต่ออินสุลิน จะมีผลต่อโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการฝังตัวของตัวอ่อน และยังมีผลต่อสารบางตัวทำให้เพิ่มการแข็งตัวของเลือดภายในรก เกิดการไหลเวียนเลือดที่ลดลง
 
- ภาวะอ้วน จะมีผลต่อการแท้งโดยมีการพบว่า การหดตัวของหลอดเลือดแดงเพิ่มขึ้น ทำให้ปริมาณเลือดที่เยื่อบุมดลูกลดลงและมีผลต่อการฝังตัว
 
- ภาวะฮอร์โมน LH ที่สูง ยังไม่ทราบกลไก แต่มีการศึกษาที่ลดปริมาณ LH ลงก่อนที่จะตั้งครรภ์พบว่าลดอัตราการแท้งลงได้ชัดเจน
 
 
ผลต่อโรคเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์
 
เนื่องจากมีภาวะดื้อต่ออินสุลินมากขึ้น สตรีตั้งครรภ์กลุ่ม PCOS จึงมีความเสี่ยงต่อภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์มากขึ้น
 
 
ผลต่อโรคความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์
 
ด้วยกลไกเดียวกันคือการมีภาวะดื้ออินสุลิน จึงทำให้อินสุลินในเลือดสูงและเป็นปัจจัยให้เกิดโรคความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์
 
 
การคลอดก่อนกำหนด
 
มีการศึกษาพบว่าอัตราการคลอดก่อนกำหนดในสตรีตั้งครรภ์กลุ่ม PCOS สูงกว่าสตรีตั้งครรภ์ปกติ
 
 
 
สตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะถุงน้ำมากในรังไข่ มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์สูงกว่าสตรีตั้งครรภ์ทั่วไป ในเรื่องการแท้งบุตร โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์