ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศในผู้ชาย (Erectile Dysfunction)
โดย นพ. ชัยสึก จิวะธนะพร
 
โรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศ (Erectile Dysfunction) หมายถึงการที่อวัยวะเพศไม่สามารถแข็งตัว หรือแข็งตัวอยู่ได้เพียงระยะสั้นๆ ซึ่งไม่เพียงพอที่จะทำให้ประกอบกิจทางเพศได้สำเร็จ ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่โรคหรือภาวะที่มีอันตรายร้ายแรง แต่ก็มีผลค่อนข้างมากกับ สภาพจิตใจ คุณภาพชีวิตและปัญหาในครอบครัว รวมทั้งในคู่สมรสที่อยากมีลูกด้วย
 
โรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศ จัดเป็นโรคที่อยู่ในกลุ่มของโรคเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ (Sexual Dysfunction) อันประกอบด้วย โรคหลั่งเร็ว, โรคหลั่งช้า, ไม่ถึงจุดสุดยอดทางเพศ เป็นต้น โรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศสามารถพบได้บ่อย คือในชายที่อายุมากกว่า 40 ปีจะพบได้ประมาณร้อยละ 50
 
 
ขบวนการของร่างกายในการทำให้เกิดการแข็งตัวของอวัยวะเพศชาย
 
โดยเริ่มต้นจากการสั่งการของสมองไปที่ไขสันหลัง แล้วไปยังบริเวณอวัยวะเพศ และจะมีการตอบสนองของกล้ามเนื้อ หลอดเลือดดำและหลอดเลือดแดงภายในอวะยวะเพศ ความผิดปกติของการแข็งตัวจึงสามารถเกิดขึ้นได้ ถ้ามีองค์ประกอบใดทำงานผิดปกติ เช่น
 
- เส้นประสาท หลอดเลือด กล้ามเนื้อหรือเนื้อเยื่อของอวัยวะเพศไม่สามารถทำงานได้ปกติ เกิดได้จากโรคต่างๆ เช่น เบาหวาน โรคไต การดื่มสุรามากๆ ความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดตีบตันหรือโรคของระบบประสาท
- ปัจจัยจากสุขภาพจิตใจ และการใช้ชีวิตประจำวัน ส่งผลให้เพิ่มความเสี่ยงของภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ เช่น ความเครียด วิตกกังวล โรคซึมเศร้า ความไม่เชื่อมั่นและความกลัวที่จะไม่สามารถมีเพศสัมพันธ์ได้สำเร็จ กลัวจะติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์โดยเฉพาะโรคเอดส์ ความรู้สึกผิดเกี่ยวกับเรื่องเพศ มีความเครียดหรือกังวลเรื่องงาน หรือปัญหาครอบครัว
- การสูบบุหรี่มีผลกระทบต่อการไหลของหลอดเลือด
- ความอ้วน ไม่ออกกำลังกาย มีผลต่อหลอดเลือดเช่นกัน
- การผ่าตัดบริเวณอวัยวะเพศ และเนื้อเยื่อใกล้เคียง เช่น การผ่าตัดต่อมลูกหมาก เส้นเลือดขอดที่อัณฑะ การบาดเจ็บต่อไขสันหลัง อาจทำลายเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงบริเวณอวัยวะเพศ
- ยารักษาโรคที่ใช้ประจำ เช่น ยารักษาความดันโลหิตสูง ยารักษาโรคซึมเศร้า โรคหลอดเลือด ยาขับปัสสาวะ
- ความผิดปกติของฮอร์โมน เช่น การขาดฮอร์โมนเพศชาย (testosterone)
 
 
การรักษาโรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
 
เนื่องจากภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ อาจจะเกิดจากสาเหตุได้หลายอย่าง ไม่ใช่แต่เฉพาะเรื่องของอารมณ์ แต่บางครั้งเป็นจากสาเหตุด้านร่างกาย ดังนั้นเมื่อมีปัญหาเรื่องอวัยวะเพศไม่แข็งตัว หรือแข็งตัวได้ไม่นาน ควรจะต้องปรึกษาแพทย์ แนวทางการรักษาโรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศมีหลายอย่าง ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดโรค เช่น
  • การรักษาทางจิตใจ การได้รับการบำบัดทางจิตใจร่วมกับจิตแพทย์ และได้รับความร่วมมือที่ดีจากคู่ครอง การเข้าอกเข้าใจกัน ร่วมมือกันเพื่อให้ความมั่นใจความเชื่อมั่นกลับมา เป็นการแก้ปัญหาที่มีประสิทธิภาพระดับหนึ่ง
  • การรักษาทางร่างกาย งดสูบบุหรี่, งดสุรา ลดน้ำหนัก รักษาโรคที่เป็นสาเหตุเช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือให้แพทย์เปลี่ยนยาที่ใช้ถ้ามีผลต่อการแข็งตัวของอวัยวะเพศ ให้ฮอร์โมนทดแทนในรายที่ขาดฮอร์โมนเพศ

    ในรายที่การรักษาเบื้องต้นไม่สามารถช่วยได้ อาจใช้ยาหรือเครื่องมือช่วยเพิ่มกระแสเลือดไปยังอวัยวะเพศ หรือใช้การผ่าตัดสอดแกนในอวัยวะเพศช่วย
  • การรักษาด้วยยาช่วยเพิ่มเลือดไปยังอวัยวะเพศ ได้แก่
  1. Sildenafil เป็นยารับประทาน ทำให้เลือดไหลเข้าสู่หลอดเลือดในอวัยวะเพศ โดยการยับยั้งเอนไซม์ที่ย่อยสลายสารดังกล่าว ควรรับประทานยาก่อนร่วมเพศประมาณครึ่งชั่วโมง ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่ใช้ยากลุ่มไนเตรต รวมทั้งยาที่มีสารไนเตรตอยู่ เนื่องจากยาจะเสริมฤทธิ์กันเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
  2. Vardenafil และ Tadalafil เป็นยารับประทานเช่นกัน กลไกออกฤทธิ์เหมือนกันแต่ออกฤทธิ์ได้นานกว่า ในกรณีที่การรักษาด้วยยากินไม่ได้ผล อาจเกิดจาก ใช้ยาที่ไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ เช่นการใช้ยาปลอม หรือมีการใช้ยาไม่ถูกต้อง เช่น ไม่มีการกระตุ้นทางเพศอย่างเพียงพอ การใช้ยาในขนาดที่ไม่เหมาะสม ระยะเวลาระหว่างการกินยาและการมีเพศสัมพันธุ์สั่นเกินไป หรือนานเกินไป
  3. Alprostadil  เป็นยาที่มีทั้งชนิดฉีดเข้าที่ช่องอวัยวะเพศและสอดทางท่อปัสสาวะ ช่วยให้เลือดไหลสู่หลอดเลือดในอวัยวะเพศมากขึ้น ยานี้ออกฤทธิ์ได้โดยไม่ต้องอาศัยการกระตุ้นทางเพศ ยารูปแบบชนิดฉีดเข้าที่อวัยวะเพศอาจมีอาการแสบร้อน หรือปวดบริเวณที่ฉีดได้ และชนิดสอดทางท่อปัสสาวะ อาจมีอาการแสบท่อปัสสาวะได้
  4. Testosterone ใช้รักษาผู้ป่วยภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศที่มีระดับฮอร์โมนเพศชายต่ำกว่าปกติ ใช้ในกรณีที่มีข้อบ่งชี้อย่างชัดเจนและไม่มีข้อห้ามในการรักษา คือ มีระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนต่ำกว่าปกติและมีอาการของการขาดฮอร์โมน และไม่มีประวัติของโรคมะเร็งต่อมลูกหมากหรือต่อมลูกหมากโต

- การใช้อุปกรณ์สุญญากาศ ช่วยให้เลือดไหลสู่อวัยวะเพศมากขึ้นจนแข็งตัว แล้วจึงใช้สายรัดโคนอวัยวะเพศไว้ ข้อที่สำคัญคือ ห้ามคาสายรัดไว้นานเกิน 30 นาที เพราะจะทำให้ขาดเลือดไปเลี้ยงมากเกินไป

- การผ่าตัดสอดแกนในอวัยวะเพศ ได้แก่
Ø การผ่าตัดใส่อวัยวะเทียมเป็นแกนอวัยวะเพศเพื่อให้อวัยวะเพศสามารถแข็งตัวได้
Ø การสร้างหลอดเลือดแดงใหม่เพื่อให้มีเลือดไหลเข้าอวัยวะเพศได้
Ø การหยุดเลือดดำไหลออกจากอวัยวะเพศ
Ø สำหรับการผ่าตัดใส่อวัยวะเพศเทียมจะพิจารณาในผู้ป่วยที่ใช้ยาไม่ได้ผล หรือต้องการผ่าตัดแก้ไขแบบถาวร
 
 
การรักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศเป็นปัญหาของทั้งคู่ ซึ่งควรแก้ปัญหาและรักษาร่วมกัน ภรรยาก็ควรศึกษาและทำความเข้าใจภาวะนี้ และควรมีการสื่อสารระหว่างกัน ให้กำลังใจกัน เพื่อช่วยให้มีความสัมพันธ์ที่ดีขึ้น และในระหว่างการรักษาต้องมีการให้ความรู้และความเข้าใจแก่คนไข้ด้วยเสมอ สำหรับผู้ป่วยที่มีความหย่อนสมรรถภาพทางเพศก็ไม่ควรอาย หรือปิดบังปัญหาที่แท้จริง และปล่อยให้เป็นมากจนมีปัญหาสุขภาพจิต เกิดภาวะซึมเศร้า และเกิดปัญหาครอบครัวตามมา เนื่องจากความรู้และวิธีการรักษาโรคหย่อนสมรรถภาพทางเพศในปัจจุบันก้าวหน้าขึ้นมาก การพบแพทย์ก็จะสามารถช่วยบรรเทาปัญหาของโรคได้